Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η απόφαση έγκρισης της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, η οποία αποτελεί το ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο για τον σχεδιασμό, τον συντονισμό και την υλοποίηση της στεγαστικής πολιτικής της χώρας.

Η Στρατηγική εκπονήθηκε από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με χρηματοδότηση της σχετικής Μελέτης από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τις 18 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου 2026, ενώ οι παρατηρήσεις και προτάσεις που υποβλήθηκαν αξιολογήθηκαν και συνεκτιμήθηκαν κατά την κατάρτιση του τελικού κειμένου, το οποίο εγκρίθηκε από την Κυβερνητική Επιτροπή Στεγαστικής Πολιτικής στη συνεδρίαση της 23ης Ιουλίου 2026. 

Πρόκειται για τον οδικό χάρτη της χώρας για την αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος κατά την επόμενη δεκαετία, με στόχο τη μετάβαση από αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα συνεκτικό και διαρκές σύστημα στεγαστικής πολιτικής.

Η Εθνική Στρατηγική περιλαμβάνει συνολικά 50 μέτρα, εκ των οποίων 14 είναι νέα προτεινόμενα μέτρα. Από αυτά, τα 10 αποτελούν παρεμβάσεις άμεσης προτεραιότητας, ενώ προβλέπονται και 4 μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις. Ο συνολικός προϋπολογισμός της υπερβαίνει τα 6,5 δισ. ευρώ.

Οι παρεμβάσεις οργανώνονται γύρω από τρεις βασικούς άξονες: την αύξηση της προσφοράς κατοικιών, τη στήριξη νοικοκυριών και κοινωνικών ομάδων που αντιμετωπίζουν στεγαστικές δυσκολίες και τη δημιουργία μόνιμων μηχανισμών σχεδιασμού, υλοποίησης και παρακολούθησης της στεγαστικής πολιτικής.

Τα 14 νέα μέτρα

1. Ταχύτερες οικοδομικές άδειες. Προβλέπεται εκσυγχρονισμός του συστήματος έκδοσης οικοδομικών αδειών με αναβάθμιση των ψηφιακών εργαλείων, όπως οι e-Άδειες και ο Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης. Σχεδιάζονται διαλειτουργικότητα δεδομένων, αυτοματοποιημένοι έλεγχοι και αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την επαλήθευση δικαιολογητικών.

2. Φοιτητική συγκατοίκηση με κρατικές εγγυήσεις. Δημιουργείται ψηφιακή πλατφόρμα στην οποία οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να καταχωρούν ακίνητα κατάλληλα για φοιτητική μίσθωση ή συγκατοίκηση, ενώ οι φοιτητές θα αντιστοιχίζονται με πιθανούς συγκατοίκους. Το σχέδιο προβλέπει κρατικές εγγυήσεις προς τους ιδιοκτήτες για την κάλυψη μέρους του κινδύνου από μη καταβολή ενοικίου ή ζημιές, καθώς και τυποποιημένες διαδικασίες μίσθωσης και κριτήρια καταλληλότητας των κατοικιών.

3. Στέγη για δημοσίους υπαλλήλους στα νησιά. Προβλέπεται ειδική ψηφιακή πλατφόρμα σε νησιωτικούς δήμους για την εξεύρεση κατοικίας από εκπαιδευτικούς, γιατρούς και άλλους δημοσίους υπαλλήλους που υπηρετούν σε περιοχές όπου η στεγαστική πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη.

4. Κίνητρα για κατασκευή προσιτών κατοικιών. Προβλέπονται χρηματοδοτικά εργαλεία για εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων σε επιλεγμένες περιοχές. Χαμηλότοκα δάνεια, εγγυήσεις, επιδοτήσεις επιτοκίου και άλλα συγχρηματοδοτικά εργαλεία, με βασική πηγή χρηματοδότησης την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για την κατασκευή κοινωνικών και προσιτών κατοικιών. Προϋπόθεση θα είναι μέρος των νέων κατοικιών να διατίθεται με κοινωνικό ή προσιτό μίσθωμα.

 5. Δημόσια γη στα νησιά. Προβλέπεται εξειδικευμένο πρόγραμμα αξιοποίησης δημόσιας γης σε νησιωτικές περιοχές μέσω παραχώρησης σε αναδόχους. Οι κατοικίες που θα κατασκευάζονται θα διατίθενται με προκαθορισμένους όρους προσιτότητας, με έμφαση στις στεγαστικές ανάγκες εργαζομένων σε δημόσιες υπηρεσίες.

6. Ενιαίος Φορέας Στεγαστικής Πολιτικής. Προβλέπεται η δημιουργία φορέα που θα καλύψει το θεσμικό κενό που άφησε η κατάργηση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας το 2012 και θα διασυνδέεται με το Κτηματολόγιο. Θα έχει κυρίως συντονιστικές, υποστηρικτικές και διαχειριστικές αρμοδιότητες, χωρίς να απαιτείται η μεταβίβαση σε αυτόν της κυριότητας των ακινήτων.

7. Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης. Δημιουργούνται τοπικοί μηχανισμοί διαμεσολάβησης μεταξύ ιδιοκτητών, δήμων και κοινωνικών υπηρεσιών. Τα γραφεία θα λειτουργούν μέσα στα Κέντρα Κοινότητας των δήμων, καταγράφοντας διαθέσιμα ακίνητα και υποστηρίζοντας προγράμματα κοινωνικής και προσιτής μίσθωσης.

8. Εξειδικευμένο Ταμείο – Θεματοφύλακας. Σχεδιάζεται ειδικός μηχανισμός για τη δημιουργία και τη μακροχρόνια διαχείριση αποθέματος κοινωνικών και προσιτών κατοικιών. Θα λειτουργεί ως revolving fund, με τα έσοδα από τις μισθώσεις να επανεπενδύονται στην επέκταση, την αναβάθμιση και τη συντήρηση του στεγαστικού αποθέματος.

9. Μπόνους δόμησης για κοινωνική κατοικία. Σε επιλεγμένες περιοχές θα μπορούν να παρέχονται πολεοδομικά κίνητρα, όπως αυξημένος συντελεστής δόμησης και ταχύτερες διαδικασίες επανάχρησης ανενεργών κτιρίων. Προϋπόθεση θα είναι μέρος της αναπτυσσόμενης επιφάνειας ή των νέων κατοικιών να διατίθεται για κοινωνική ή προσιτή στέγαση.

10. Νέα Golden Visa με μακροχρόνια μίσθωση. Προτείνεται η δυνατότητα απόκτησης χαρτοφυλακίου περισσότερων του ενός ακινήτων αντί της αποκλειστικής επένδυσης σε ένα ακίνητο, υπό την προϋπόθεση ότι τα ακίνητα θα διατίθενται αποκλειστικά σε μακροχρόνια μίσθωση. Η βραχυχρόνια μίσθωση θα αποκλείεται ρητά, ενώ προβλέπεται μηχανισμός ελέγχου της χρήσης των ακινήτων.

11. Κοινωνική κατοικία και αστεγία. Προωθείται η ανάπτυξη ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου και νέων μηχανισμών για την εφαρμογή κοινωνικής στεγαστικής πολιτικής και την αντιμετώπιση της αστεγίας.

12. Νέο μοντέλο «Σπίτι Μου». Η επέκταση του προγράμματος προβλέπει διαφορετικό μοντέλο χρηματοδότησης. Αντί της άμεσης επιδότησης επιτοκίου από εθνικούς ή κοινοτικούς πόρους, εξετάζεται η παροχή φορολογικών ελαφρύνσεων στις τράπεζες όταν χορηγούν στεγαστικά δάνεια με χαμηλότερο επιτόκιο σε επιλέξιμους δικαιούχους, κατά το πρότυπο του γαλλικού Prêt à Taux Zéro. Στο πρόγραμμα μπορεί να ενταχθεί και επιδότηση για την αποπεράτωση πρώτης κατοικίας σε ιδιόκτητο οικόπεδο.

13. Χαμηλότερος ΦΠΑ για κατασκευή κοινωνικής και προσιτής κατοικίας. Στο τραπέζι βρίσκεται η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ για την κατασκευή κοινωνικών και προσιτών κατοικιών. Το μέτρο θα λειτουργεί ως φορολογικό κίνητρο προς τις κατασκευαστικές εταιρείες για την ανέγερση κατοικιών που θα διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση με προσιτό ή κοινωνικό ενοίκιο. Εξετάζεται ο συνδυασμός του με πρόσθετα φορολογικά κίνητρα, όπως απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ, με τη στρατηγική να παραπέμπει στα παραδείγματα της Πορτογαλίας, όπου εφαρμόζεται συντελεστής ΦΠΑ 6%, και της Γαλλίας με συντελεστή 10%.

 14. Εθνικός δείκτης τιμών κατοικίας και ενοικίων. Δημιουργείται ενιαίος μηχανισμός παρακολούθησης των τιμών αγοράς και μίσθωσης κατοικιών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Ο δείκτης θα συνδυάζει στοιχεία από μεταβιβάσεις, μισθώσεις, τραπεζικές αποτιμήσεις και φορολογικές δηλώσεις, κατά το πρότυπο του γερμανικού Mietspiegel. Στόχος είναι να υπάρχει σαφέστερη εικόνα για την πορεία των τιμών και μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά. Η στρατηγική ξεκαθαρίζει, πάντως, ότι στην παρούσα φάση δεν εξετάζεται πλαφόν στα ενοίκια ούτε άλλος διοικητικός περιορισμός στις τιμές.

Κατεβάστε την Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική πατώντας ΕΔΩ